Ποιοι ήταν οι Άγιοι Απόστολοι – Άρθρο του Μητροπολίτη Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Χριστός επέλεξε δώδεκα αποστόλους κι όχι κάποιον διαφορετικό αριθμό. Διάλεξε δώδεκα, επειδή ο αριθμός αυτός προτυπώνεται στα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης ως εξής:
Δώδεκα ήταν οι γιοι του Ιακώβ που ονομάστηκαν Πατριάρχες των δώδεκαφυλώντουΙσραήλκαιήταντύποςτωνΔώδεκαΑποστόλων. Οι δώδεκα αυτοί άρχοντες των Εβραίων που κάτω από τον πρώτο κριτή, τον Μωυσή, έκριναν τον λαό του Ισραήλ, προτύπωναν τους Αγίους Δώδεκα Αποστόλους που κάτω από τον Μέγα Κριτή ζώντων και νεκρών θα κρίνουν τον κόσμο «επί δώδεκα θρόνους, κρίνοντες τας δώδεκα φυλάς του Ισραήλ»1.
ΔώδεκαήτανοικατάσκοποιπουέστειλεοΜωυσήςγιανατηνδουν την Γη της Επαγγελίας. Δώδεκα οι απόστολοι που έστειλε ο Χριστός στη νέα «Γη της Επαγγελίας» που είναι η γη της ευλογίας και της χάριτος του Χριστού2.
Δώδεκα ήταν τα κουδούνια που φορούσε στο σάκκο του ο Ααρών, όταν ιεράτευεστη Σκηνή τουΜαρτυρίου ως Αρχιερεύς. Είναι τύπος τωνΔώδεκαΑποστόλωνπουήχησανστηνοικουμένηκαιδίδαξαντο Ευαγγέλιο της σωτηρίας του αναστημένου Χριστού3.
Δώδεκαήτανοιπηγέςπουπότισανστηνέρημοτονισραηλιτικόλαό και προτυπώνουν τους Δώδεκα Αποστόλους που πότισαν με τα ζωογόνα νάματα του κηρύγματός τους τον νέο Ισραήλ4.
Αυτοί, λοιπόν, οι Δώδεκα Απόστολοι είναι «το άλας της γης»5, «το φως του κόσμου»6. Η Εκκλησία τους τιμά αφιερώνοντας μία ημέρα για την εορτή
του καθενός, αλλά και μία μέρα για τη Σύναξή τους της οποίας προηγείται και νηστεία επειδή θεωρεί ότι τα πρόσωπα αυτά είναι οι ακτίνες μέσω των οποίων διακτινίστηκε σε όλον τον κόσμο το αληθινό και αιώνιο φως που είναι ο Χριστός. Αυτοί είναι οι θεόκλητοι συνεργοί του Ιησού Χριστού, τα στόματα του Λόγου, οι καθαιρέτες της πλάνης, οι θεμελιωτές της Εκκλησίας, οι φωστήρες του κόσμου. Ο Χριστός είναι το λυχνάρι, ο Πέτρος είναι ο λυχνοστάτης και το Άγιο Πνεύμα το λάδι μέσω του οποίου φωτίζεται ο κόσμος.
Ας αναφερθούμε στον καθένα ξεχωριστά και σύντομα:
Πέτρος (29 Ιουνίου): Η πόρτα των αμαρτωλών, η γλώσσα των μαθητών, η φωνή των κηρύκων, το μάτι των Αποστόλων.
Ανδρέας (30 Νοεμβρίου): Ο πρώτος των πρώτων, ο εκλεκτός των εκλεκτών, ο ψαράς των ψαράδων.
Ιωάννης (26 Σεπτεμβρίου): Ο υιός της βροντής, ο ευαγγελιστής και θεολόγος, ο θετός υιός της Παναγίας.
Ιάκωβοςτου Ζεβεδαίου (30Απριλίου):Ο πρώτος μάρτυραςμεταξύ των Αποστόλων. Ένας εκ των τριών μαθητών που έζησε το γεγονός της Μεταμορφώσεως και της αρχιερατικής προσευχής στον Κήπο της Γεσθημανής.
ΘωμάςοΔίδυμος(6Οκτωβρίου):Αυτόςπουείπε«άγωμενκαιημείς ίνα αποθάνομεν μετ’ αυτού»7και έδειξε με την αφοσίωσή του πως είναικαλύτερονασυσταυρωθούνμετοΧριστό,παράναζουνχωρίς Αυτόν.
Ματθαίος ή Λευΐ ο τελώνης (16 Νοεμβρίου): Ο Απόστολος και ευαγγελιστής, ο τα πρωτεία της σοφίας έχων, ο Απόστολος που κατέγραψε το γενεαλογικό δέντρο του Χριστού.
Ιάκωβος του Αλφαίου (9 Οκτωβρίου): Αυτός που δέχθηκε το μαρτυρικό θάνατο του σταυρού για να αγάλλεται μαζί Του στη Βασιλεία των Ουρανών.
Φίλιππος (14 Νοεμβρίου): Αυτός που αναγνώρισε το Χριστό ως ΜεσσίακαιέδωσεμεδυολέξειςτοντρόποπουθαΤονπλησιάσουμε
«έρχου και ίδε»8.
Ναθαναήλ (11 Ιουνίου): Λέγεται και Βαρθολομαίος, από το όνομα του πατέρα του (Βαρ + θολομαίος= υιός του Θολομαίου) Αυτός για τον οποίον ο Κύριος είπε για την άδολη και αληθινή πίστη του «ίδε αληθώς Ισραηλίτης εν ω δόλος ουκ έσται»9.
ΣίμωνοΚανανίτηςήΖηλωτής(10Μαΐου):Αυτόςπουπρώτοςέφερε τοντίτλοτου«ζηλωτή»λόγωτηςαγάπηςστοπρόσωποτουΧριστού και στον ζήλο με τον οποίο κήρυξε το λόγο Του. Ο όρος «ζηλωτής» ανήκε σε ομάδα Ιουδαίων που αγωνίζονταν για την απελευθέρωση της Ιουδαίας από την ρωμαϊκή κυριαρχία. Σήμερα, δυστυχώς, ο ζηλωτισμός είναι σύγχρονη αίρεση της Εκκλησίας που οφείλεται στην έπαρση και στην αλαζονεία κάποιων, κυρίως κληρικών, που θέτουν εαυτόν πάνω από τους επισκόπους και την Εκκλησία.
Ιούδας του Ιακώβου, επονομασθείς Θαδδαίος ή Λεββαίος (19 Ιουνίου & 21 Αυγούστου): Ο ευαγγελιστής Λουκάς αναφέρει δυο μαθητές με το όνομα Ιούδας «Ιούδαν Ιακώβου και Ιούδαν Ισκαριώτην»10.ΟευαγγελιστήςΙωάννηςαναφέρεικαιτουςδυο
«ηστήκει και Ιούδας ο παραδιδούς Αυτόν μετ’ αυτών»11 και στο κατά Ιωάννην αναφέρει «λέγει αυτώ Ιούδας ουχ ο Ισκαριώτης» 12 . Ο ευαγγελιστής Μάρκος αναφέρει ως δέκατο μαθητή τον Θαδδαίο και λέει «Λεββαίος ο επικληθείς Θαδδαίος» 13 , ενώ ο ευαγγελιστής Ματθαίος στο 10ο κεφάλαιο μνημονεύει έναν Ιούδα. Γι’ αυτό και η Εκκλησία βεβαιώνει πως Θαδδαίος ή Λεββαίος είναι ένας άνθρωπος ο Ιούδας ο γιος του Ιακώβου. Λεββαίος σημαίνει έμψυχος, θαρραλέος, μεγαλόκαρδος. Αυτός έγινε πνευματοφόρος κήρυκας του θείου Λόγου και στύλος ασάλευτος της Εκκλησίας, επειδή σ’ αυτόν ο Χριστός κατά τη διάρκεια του Μυστικού Δείπνου του είπε πως θα αξιωθούν της θεοπτίας όσοι αγαπούν τον Θεό και τηρούν τις εντολές Του14.
Ματθίας (9 Αυγούστου): Το πρόσωπο που πήρε τη θέση του Ιούδα του Ισκαριώτη. Εξελέγη πριν την Πεντηκοστή για να λάβει το Άγιο Πνεύμα15. Πρόσωπο που γνώρισε το Χριστό και είχε ακούσει τα κηρύγματά Του. Αυτός που κληρώθηκε για να κηρύξει, να μαρτυρήσει και να ενωθεί στη Βασιλεία των Ουρανών με τους υπόλοιπους Αποστόλους.
Σ’ αυτούς, βέβαια, τους Μαθητές ανήκει και ο Απόστολος Παύλος, ο οποίος, όπως και οι υπόλοιποι, κλήθηκε από τον ίδιο τον Χριστό. Ο κήρυκας των Εθνών, ο τρισμέγιστος φωστήρας, ο διδάσκαλος των Αθηναίων, το αγλάισμα της οικουμένης. Πραγματοποίησε τέσσερις περιοδείες στις οποίες υπέστη τα πάνδεινα και χαρακτηρίσθηκε μαζί με τον Πέτρο Πρωτοκορυφαίος. Έγραψε 15 επιστολές εκ των οποίων οι 14 σώθηκαν, η μία αυτή προς τους Λαοδικείς δεν σώζεται, αναφέρεται όμως στην προς Κολασσαείς επιστολή16.
Υπάρχουν, όμως, κοινά σημεία μεταξύ των Αποστόλων:
Κοινάονόματα:Σίμων(οΠέτρος)καιΣίμων(οΚανανίτης),
Ιάκωβος (του Ζεβεδαίου) και Ιάκωβος (του Αλφαίου) Ιούδας (του Ιακώβου) και Ιούδας (Ισκαριώτης)
Αδέλφια:ΠέτροςκαιΑνδρέας,υιοί Ιωνά
Ιάκωβος και Ιωάννης, υιοί Ζεβεδαίου
ΜαθητέςτουΠροδρόμου:Ανδρέας,Ιωάννης,ΙούδαςτουΙακώβου
Συγγραφείς: Ματθαίος και Ιωάννης ως συγγραφείς ευαγγελίων. Ιωάννης,ΠέτροςκαιΠαύλοςωςσυγγραφείςεπιστολών.
Κοινόεπάγγελμα:ΨαράδεςήτανοΠέτρος,οΑνδρέας,οΙάκωβοςκαι ο Ιωάννης
Κοινή καταγωγή: Οι ένδεκα εκ των δώδεκα αρχικών μαθητών ήταν Ιουδαίοι πλην του Ιούδα κατάγονταν από την Γαλιλαία πλην του ΙούδατουΙσκαριώτη πουκαταγόταν απότην νότιαΙουδαία. Γιατον απόστολο Ματθία, πλην της εκλογής του, η Καινή Διαθήκη δεν έχει άλλα στοιχεία.
Αυτούς τους Δώδεκα τιμάμε όλους μαζί κι έναν έναν ξεχωριστά επειδή είναι, όπως λέει ο Όσιος Εφραίμ ο Σύρος, «οι ψαράδες των εθνών, οι κήρυκες των λαών, οι παιδαγωγοί των δικαίων, οι διώκτες της αμαρτίας, οι φωτιστές των απίστων, οι ανίκητοι φύλακες, οι ενδυναμωτές της αδυναμίας, οι άγγελοι των χριστιανών, οι θεραπευτές των ανθρώπων». Κι όταν τιμάμε τους αποστόλους σημαίνει ότι προσπαθούμε να μιμηθούμε τη ζωή τους και τότε καταλαβαίνουμε ότι το σπουδαιότερο λόγο στη ζωή του χριστιανού τον έχουν οι δοκιμασίες. Ο Απόστολος Παύλος λέει:
«Διότι μου φαίνεται ότι ο Θεός άφησε εμάς τους αποστόλους να εμφανισθούμε τελευταίοι, σαν καταδικασμένοι σε θάνατο, διότι γίναμε θέαμα στον κόσμο, στους αγγέλους και στους ανθρώπους. Εμείς θεωρούμεθα ανόητοι χάριν του Χριστού, εσείς φρόνιμοι εν Χριστώ· εμείς αδύνατοι, σεις δυνατοί· σεις ένδοξοι, εμείς άσημοι. Έως αυτήν την στιγμή και πεινάμε και διψάμε, είμαστε κακοντυμένοι, δεχόμαστε ραπίσματα, διάγουμε βίο πλανόδιο, κοπιάζουμε εργαζόμενοι με τα ίδια μας τα χέρια. Όταν μας βρίζουν, ευλογούμε, όταν μιας διώκουν, δείχνομε ανοχή· όταν μας συκοφαντούν, μιλάμε ευγενικά. Γίναμε σαν σκουπίδια του κόσμου· κάθαρμα όλων έως την στιγμή αυτή. Δεν γράφω αυτά για να σας ντροπιάσω, αλλά για να σας συμβουλεύσω σαν παιδιά μου αγαπητά. Διότι αν και μπορεί να έχετε χιλιάδες παιδαγωγούς εν Χριστώ, δεν έχετε πολλούς πατέρες, διότι εγώ σας γέννησα εν Χριστώ Ιησού διά του ευαγγελίου. Σας παρακαλώ, λοιπόν, να γίνεσθε μιμητές μου»17.
Παραπομπές – Βιβλιογραφία
1 Αριθμ. 1, 44 & Ματθ. 19, 28.
2 Αριθμ. 13, 3-16.
3 Εξοδ. 36, 33.
4 Αριθμ. 33, 9.
5 Ματθ. 5, 13
6 Ματθ. 5, 14
7 Ιωαν. 11, 16
8 Ιωάν. 1, 47.
9 Ιωάν. 1, 48.
10 Λουκ. 6, 16.
11 Ιωάν. 5, 15.
12 Ιωαν 14, 22.
13 Μαρκ. 3, 18.
14 Ιωάν. 14, 23.
15 Πραξ. 1, 15-26.
16 Κολασ. 4, 16.
17 Α’ Κορ. 9-16
ΟσίουΕφραίμτουΣύρου,«ΕγκώμιοστονΠέτροκαιστονΠαύλο»,Έργα,ΤόμοςΖ’,Θεσσαλονίκη,
ΕπισκόπουΚερνίτζηςκαιΚαλαβρύτωνΗλίαΜηνιάτη,«ΜέγαςΣυναξαριστής»,τόμοςΣΤ’,Αθήνα1980
